محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
343
تحفه خانى ( فارسى )
و يا عناب و عدس در آب جوشيده و آب انارين قدرى درو آميخته و اندك سركه غرغره بايد كرد و آب كشنيز تر و شربت شاهتوت و آب خيار و به اين جمله نيز غرغره كردن بسيار مفيد است غذا ماء الشعير و اگر قادر بر خوردن غذا نباشد حقنه بايد كرد به آنچه مذكور شد و نبايد گذاشت كه عليل تكيه كند بنا بر خوف بسته شدن نفس و حبل الخناق كه بالخاصيه مزيل اين مرض است و مراد به آن ريسمان است كه در گردن افعى بسته و افعى را به آن كشتهاند و اثر خون افعى مىبايد كه در آن ريسمان باشد كه چنين گفتهاند كه در خاصيت ابلغ است و بستن اين ريسمان در گردن مخنوق منجى و مخلص ازين مرض مهلك است و چكانيدن خون كاسه بشت در گلوى مخنوق گرمگرم از جمله منجياتست و نهادن ضمادات جاذبه مواد از بيرون گلو اگر مزاج دماغ عليل قوى باشد و اگر سبب خفاق ماده بلغم و يا سودا باشد و علامت بلغم عدم سوزاك و عدم حرارت و قلت وجود سفيدى رنگ بشره و بسيارى لعاب دهن و شدت ضيق نفس و عسر فروبردن غذا و تهيج روى كه مراد بيرون آمدن اوست و بلندى اوست و علاج درين ماده غرغره برب چهار مغز تر است و سركه او كه موضوع از براى همين مرض است بايد كرد و تليين طبيعت بحقنه و شياف است ملينه بايد كرد و يا با حاده بايد كرد و يا غرغره بعسل و ابكامه و يا بمطبوخ انجير و سكنجبين بايد كرد كه درو تخم قجى كه خردل است باشد و يا به آب ترب و مويز و خردل و عاقرقرحا بايد و دواى نافع در يك ماده تخم ترب و تخم هزار اسفند و خردل و حلتيت از مجموع برابر يكديگر كوفته و پيخته به حلق بايد دميد و اين تدبير بعد از انحطاط و رو به بهى آوردن ورم مناسب است و غرغره بماء العسل و سرگين و اشرك به آن آميخته بايد كرد و همچنين است كه اگر